Wszystko o zdrowiu i ubezpieczeniach społecznych w Irlandii
Jeśli wybieramy się poza granice kraju, w którym mieszkamy, warto wziąć ze sobą Europejską Kartą Ubezpieczenia Zdrowotnego (zwaną w Irlandii EHIC). Pozwoli nam ona na uzyskanie świadczeń w nagłych wypadkach, ale nie zapewni wykonania zabiegu planowego.
Wiele osób po uzyskaniu kart EHIC zamierza udać się do Polski na planowane leczenia operacyjne, łudząc się, iż otrzyma je za darmo. Niestety karta EHIC służy jedynie do potwierdzania naszego ubezpieczenia w sytuacjach awaryjnych (nagła choroba, czy wypadek). Do przeprowadzenia leczenia planowego na terenie innego kraju potrzebna jest zgoda naszego krajowego funduszu zdrowia (w Irlandii jest o HSE), który wystosowuje promesę, gwarantującą pokrycie kosztów leczenia w innym kraju. Bez takiej promesy na bezpłatne zabiegi planowe w Polsce nie mamy co liczyć, więc jeśli naprawdę jesteśmy zmuszeni przeprowadzić taki zabieg, musimy postarać się w Irlandii o zgodę na jego wykonanie poza granicami kraju, lub opłacić leczenie z własnych funduszy.
Nikt z nas nie lubi chorować i chodzić do lekarzy. Zwłaszcza, że leczenie w Irlandii może koszować majątek. Są jednak metody na to, aby w przypadku konieczności poddania się leczeniu nie przeznaczyć na nie całego zgromadzonego dorobku.
Każdy, komu zdarzyła się konieczność odwiedzenia placówki służby zdrowia w Irlandii wie, jak drogo to może kosztować. Zwykła wizyta u lekarza pierwszego kontaktu to wydatek rzędu 50 euro, prześwietlenie płuc – 70 euro, a koszt ewentualnego pobytu w szpitalu to kolejne 200-400 euro za dzień. Do tego jeszcze irlandzkie ustawodawstwo nie gwarantuje nam otrzymania wypłaty za dni w których jesteśmy niezdolni do pracy (niektórzy tylko pracodawcy gwarantują nam pensję w okresie choroby, ale tylko wtedy, gdy mamy to zapisane w kontrakcie). Reasumując – chorować się zdecydowanie nie opłaca. Co jednak zrobić, jeśli nagła choroba jednak nas dopadnie, a my nie chcemy wydawać zbyt wiele? Przede wszystkim należy się do tego wcześniej przygotować, gdyż mimo że przed niektórymi wydatkami można się obronić, to jednak pewne koszty będziemy musieli jednak sami ponieść nawet, jeśli jesteśmy dobrze ubezpieczeni.
Ubezpieczenie zdrowotne
Wciąż niewielu z nas korzysta z prywatnych ubezpieczeń. A jest to metoda na skuteczne uniknięcie poważnych wydatków. Za przywilej bezpłatnej wizyty szpitalnej, czy zredukowanej opłaty za lekarzy należy jednak wcześniej zapłacić. Składki na ubezpieczenie zdrowotne zaczynają się od ok. 30 euro za miesiąc. Nie jest więc to kolosalny wydatek, więc dla własnego bezpieczeństwa wypadałoby się w takie ubezpieczenie zaopatrzyć. Nie uchroni ono nas co prawda od wszystkich wydatków, ale przynajmniej uchroni nas od znacznej ich części, lub spowoduje, iż nasz zakład ubezpieczeniowy zwróci nam część poniesionych wydatków po przedstawieniu rachunków
Karta Medyczna
Temat kart medycznych jest poruszany dosyć często. Jednak nie każdy uprawniony do jej otrzymania rzeczywiście ją posiada. A przecież jest to metoda na niemalże całkowite uniknięcie kosztów leczenia! Karty medyczne są przyznawane osobom o niskich dochodach. Jeśli wiec zarabiamy jedynie nieco powyżej minimalnej krajowej, lub pracujemy w niepełnym wymiarze czasu pracy – taka karta jak najbardziej nam się należy. Po co wiec płacić za lekarzy, jeśli wystarczyłoby po prostu pokazać kartę uprawniającą do świadczenia? A wystąpienie o nią jest naprawdę proste: należy bowiem wypełnić formularz MC1, złożyć go w lokalnym oddziale Health Office i udokumentować wysokość swoich zarobków.
Wydatki na lekarstwa
Lekarz zapisał Ci lekarstwa? Otrzymałeś rachunek? Przypatrz się uważnie na jakim formularzu jest wypisany… Apteki w Irlandii mają bowiem obowiązek wydawania faktura specjalnych drukach, które służą do… zgłoszenia wydatku do zwrotu! Co prawda nie otrzymamy pełnego zwrotu kosztu zakupu naszych lekarstw, ale jeśli leki kosztować nas będą wystarczająco dużo, to Social Welfare odda nam część, a w szczególnych przypakach nawet całość poniesionych wydatków. Rachunków za lekarstwa nie powinno się więc pod żadnym pozorem wyrzucać. Wystarczy je zebrać, wypełnić odpowiednie pola w druku Drug Refund Scheme i przedstawić do zwrotu. Osoby, które wydają na lekarstwa kilkadziesiąt czy kilkaset euro miesięcznie w większości przypadków kwalifikują się do znacznego zwrotu! Jeśli jest więc możliwość zwrotu, to czemu z niej nie skorzystać?
Ulgi podatkowe na leczenie
Podobnie jak w Polsce, w Irlandii wydatki na leczenie objęte są ulgami podatkowymi. Jeśli nie byliśmy objęci żadnym ubezpieczeniem zdrowotnym, wówczas wszelkie wydatki można odliczyć od podatku. Rachunki za wszelkie wizyty u lekarzy i badania należy więc skrupulatnie zbierać. Kwota ulgi podatkowej jest zależna od naszego progu podatkowego. Jeśli więc płacimy podatek w skali 20% - otrzymamy 20% zwrotu kosztów leczenia, jeśli płacimy 41% - tyle też możemy oczekiwać zwrotu. Uwaga: jeśli wcześniej otrzymaliśmy zwrot wydatków z firmy ubezpieczeniowej – możemy ubiegać się o ulgę podatkową tylko od części wydatków nie objętych zwrotem z ubezpieczalni.
Leczenie za granicą
Jeśli nasza choroba nie jest nagłej natury, warto rozważyć leczenie w Polsce, lub w innym kraju. Nawet jeśli koszty naszego leczenia nie zostaną pokryte poprzez kartę EHIC (EKUZ), to i tak może się okazać, że włącznie z przelotem zapłacimy o wiele mniej. Dla przykładu : za trzy wizyty u dentysty w Irlandii związane z leczeniem kanałowym zęba trzeba zapłacić około 700 euro. To samo leczenie w Polsce kosztuje maksymalnie 400 złotych, co nawet dodając koszty przelotu (w szczytowym okresie 300-400 euro max) i tak się opłaca.
Jak to działa?
Wszystko jest jasne w teorii. Ale jak to rzeczywiście działa? Weźmy za przykład przeciętnego Kowalskiego, który świadomy konieczności zabezpieczenia się medycznie i przysługujących mu uprawnień powziął wszelkie kroki zabezpieczające go przed nieprzewidzianymi wydatkami. Pan Kowalski wykupił ubezpieczenie prywatne, posiada karte EKUZ i zbiera skrupulatnie wszelkie rachunki. Koszt ubezpieczenia rocznego tego pana to 400 euro.
Pan Kowalskiemu przydarzył się wypadek i miał złamaną nogę. Za wizytę u lekarza zapłacił 100 euro (pierwsza wizyta i wizyta kontrolna). Oprócz tego musiał wykonać dwa prześwietlenia za które zapłacił 140 euro. Nieszczęśliwy wypadek spowodował także konieczność czterodniowego pobytu w szpitalu (koszt 800 euro). Na lekarstwa w okresie rekonwalescencji wydał kolejne 200 euro. Jeśli pan Kowalski nie byłby ubezpieczony i nie znał swoich praw wydałby ze swojej kieszeni 1240 euro tylko za tą jedną chorobę. Co jednak zrobił nasz teoretyczny bohater? W szpitalu przedstawił kartę ubezpieczeniową, dzięki której nie zapłacił za pobyt. Rachunki za lekarstwa przesłał do Social Welfare i otrzymał zwrot kosztów (peny ze względu na kwotę jednorazowego wydatku). Rachunki za lekarza i prześwietlenia (nieobjęte ubezpieczeniem) przedstawił w urzędzie skarbowym (240 euro) i otrzymał zwrot podatkowy w wysokości 20% wydatku (nasz bohater płaci podatek w tej wysokości). Tak więc z całego koszt leczenia (przypomnijmy : 1240 euro!) pan Kowalski zapłacił de facto jedynie 192 euro plus koszt ubezpieczenia 400 euro. Całkowity koszt to więc 592 euro wobec 1240 euro wartości usług medycznych! A więc… nasz bohater znając swoje prawa i będąc przezornym zapłacił połowę ceny za leczenie!
Warto więc się ubezpieczyć, a przede wszystkim warto jest wiedzieć jakie prawa do odliczeń nam przysługują. Nie warto bowiem płacić za coś, za co nie musimy tak naprawdę zapłacić, a przynajmniej nie musimy płacić aż tak wiele.
Karta EKUZ uprawnia do uzyskiwania świadczeń zdrowotnych we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Każdy z krajów ma jednak swoje własne regulacje w tej kwestii i zakres usług zdrowotnych, które otrzymamy dzięki posiadaniu karty może się znacznie różnić.
Austria
Aby skorzystać z dotowanej lub bezpłatnej opieki medycznej należy się skontaktować z Regionalną Kasą Chorych (Gebietskrankenkasse). Jeśli Kasa Chorych potwierdzi konieczność leczenia, otrzymamy kupony liczeniowe, którymi opłacamy wizyty. W przypadku leczenia szpitalnego po przedstawieniu karty EHIC (EKUZ) zapłacimy symboliczne stawki za 28 dni pobytu
Belgia
W tym kraju musimy sami płacić za wizyty lekarskie i lekarstwa. Jednak po otrzymaniu rachunków i ich podstemplowaniu możemy się ubiegać o zwrot ok. 75% kosztów przedstawiając rachunki wraz z kartą EHIC w regionalnym urzędzie ubezpieczeniowym. Leczenie szpitalne jest w części pokrywane ze środków urzędu ubezpieczeniowego. Wystarczy jedynie okazać kartę.
Cypr
Posiadając kartę EHIC za wizytę lekarską zapłacimy jedynie 1 funta cypryjskiego. Leczenie szpitalne jest bezpłatne, tak samo jak lekarstwa przepisane przez lekarzy specjalistów
Czechy
Wizyty u lekarzy pierwszego kontaktu i dentystów są bezpłatne. Za leki zapłacimy jedynie część ich rynkowej ceny. W celu uzyskania leczenia szpitalnego należy mieć skierowanie od specjalisty. Opieka szpitalna i transport karetką dla posiadaczy kart EHIC są bezpłatne.
Dania
Podczas wizyt u lekarzy należy okazywać kartę EHIC. Jeśli zostaniemy obciążeni opłatami, zostaną one w całości, lub przynajmniej w części zwrócone przez Duńską Publiczną Służbę zdrowia. Leczenie szpitalne jest bezpłatne.
Estonia
Leczenie w tym kraju podlega opłacie do 50 EEK (ok. 4 EUR). Koszt pobytu w szpitalu to ok. 25 EEK/ dzień, a wezwanie karetki jest bezpłatne.
Finlandia
Leczenie jest bezpłatne, lub za stałą stawkę (zależy od regionu kraju). Za leki należy zapłacić, ale uzyskuje się 50% zwrot ich kosztów. Za leczenie szpitalne należy zapłacić stałą uzgodnioną w szpitalu stawkę (niezwracalną)
Francja
Za wizyty lekarskie należy zapłacić standardowe rynkowe ceny. Można się później ubiegać o zwrot części kosztów (35-65%) wypełniając formularze zwrotowe. Proces zwrotu trwa około 2 miesięcy. Za leczenie szpitalne płaci się stałą stawkę dzienną + 25% kosztów zabiegów.
Grecja
Z karta EHIC należy się zgłosić do oddziału ubezpieczenia społecznego. Tam otrzymujemy książeczkę usług medycznych na podstawie której leczenie jest bezpłatne. Za lekarstwa płaci się max 25% ceny. leczenie szpitalne jest bezpłatne pod warunkiem skierowania przez lekarza.
Hiszpania
Należy korzystać z usług lekarzy systemu publicznego. Prywatne leczenie nie jest refundowane. Aby leczyć się bezpłatnie należy okazać kartę EHIC i wręczyć lekarzowi jej kserokopię. Bezpłatna opieka szpitalna jest możliwa również jedynie w państwowych szpitalach
Holandia
Leczenie jest bezpłatne. lekarz będzie potrzebować kserokopii karty EHIC. za niektóre lekarstwa nie zapłacimy nic, a za inne pełną kwotę. Na darmowe leczenie szpitalne potrzebna jest autoryzacja od kasy chorych.
Islandia
Za leczenie należy zapłacić stałą sztywną stawkę. Pobyt w szpitalu jest jednak bezpłatny po przedstawieniu karty EHIC.
Litwa
Leczenie podstawowe jest bezpłatne. Tak samo dentystyczne w publicznych zakładach (prywatne nie jest objęte ubezpieczeniem). Leczenie szpitalne i transport karetką są bezpłatne
Lichtenstein
Za leczenie należy zapłacić i ubiegać się o ewentualny zwrot. Pobyt w szpitalu wymaga skierowania. W nagłych przypadkach oczywiście skierowanie nie jest wymagane.
Luxemburg
Leczenie jest odpłatne, ale można się ubiegac o zwrot znacznej części jego kosztu. Leczenie szpitalne jest bezpłatne, jednak mała stawka dzienna może być od nas pobrana.
Łotwa
Opieka medyczna jest odpłatna. Obowiązuja obniżone ceny dla posiadaczy kart zdrowia. Za wizytę u lekarza zapłacimy np. 0,50 LVL (ok. 80 centów), a za pobyt w szpitalu 5LVL + 1,5 LVL za każde badanie (ok. 8-10 EUR). Transport karetką jest bezpłatny.
Malta
Leczenie jest bezpłatne po okazaniu karty EHIC. Zarówno u lekarza pierwszego kontaktu, jak i ewentualnie w szpitalu należy okazać kartę wraz z paszportem, co upoważni do bezpłatnego leczenia.
Niemcy
Leczenie jest bezpłatne. Lekarstwa są obciążone stałymi kosztami zależnymi od ich ilości. Do zgłoszenia się do szpitala także wystarcza jedynie karta EHIC
Norwegia
Leczenie jest dostarczane za stałe opłaty. Za pobyt w szpitalu zapłacimy tylko koszt specjalistycznych zabiegów.
Polska
Leczenie na podstawie karty EHIC przez lekarzy pierwszego kontaktu jest bezpłatne. Również za część usług dentystycznych nie zapłacimy nic (tak jak opłacający składki ZUS Polacy). Leczenie szpitalne jest bezpłatne po okazaniu skierowania od lekarza i karty EHIC.
Portugalia
Leczenie szpitalne jest bezpłatne za wyjątkiem usług dodatkowych (jak np. prześwietlenia za które należy zapłacić). za wizyty u lekarzy pierwszego kontaktu musimy zapłacić standardowe opłaty.
Słowacja
Nie ponosi się opłat za lekarzy ale… należy wybrać kasę chorych która pokryje nasze wydatki. za lekarstwa zapłacimy około 20 SKK (stała stawka). za leczenie specjalistyczne zapłacimy 20 SKK, a za pobyt w szpitalu 50 SKK za dzień.
Słowenia
leczenie w nagłych przypadkach jest darmowe. w pozostałych sytuacjach zapłacimy od 5 do 75% stawki. Transport karetką w sytuacjach krytycznych jest bezpłatny. jeśli okaże się że sprawa nie była poważna zapłacimy 70% kosztu przejazdu.
Szwecja
Stała rządowa opłata jest pobierana za leczenie. Za leczenie szpitalne płaci się stałą stawkę dzienną
Węgry
Leczenie jest bezpłatne (zarówno u lekarzy pierwszego kontaktu, jak i u dentystów) Leczenie szpitalne i transport karetką w nagłych sytuacjach także nie podlega opłacie.
Włochy
Opieka zdrowotna jest w pełni płatna. Zarówno lekarze pierwszego kontaktu, jak i szpitale pobierają opłaty, które są nierefundowalne. Dodatkowo skierowania należy autoryzować w Urzędzie Zdrowia.
Wielka Brytania
Do uzyskania leczenia w Wielkiej Brytanii rezydenci Irlandii nie potrzebuja kart EHIC. leczenie jest bezpłatne po okazaniu jakiejkolwiek formy identyfikacji potwierdzającej zamieszkanie w Irlandii. Za lekarstwa płaci się stałą stawkę 6,5 GBP za lek.
Kartę EKUZ po jej wydaniu jest ważna przez dwa lata. Co jednak zrobić, gdy takową karte już posiadamy, a kończy się jej termin ważności? Nic prostszego jak tylko wystąpić o jej przedłużenie – tylko jak?
Przedłużenia ważności karty dokonuje Urząd Opieki Zdrowotnej w kraju, w którym przebywamy na stałe. Jeśli więc naszym krajem stałego zamieszkania jest Irlandia, o przedłużenie ważności karty musimy wystąpić do Health Office. Jeśli mamy obecnie karte wydaną przez Polskę lub inny kraj członkowski Unii Europejskiej, zostanie w jej miejsce wydana nowa, posiadająca irlandzkie znaczenie. Tak czy inaczej, nawet jeśli posiadamy już kartę irlandzką, jej okres ważności wynosi dwa lata i prędzej, czy później będziemy zmuszeni ją odnowić. Najprostszą metodą na odnowienie karty jest skorzystanie z opcji dostępnej na stronie internetowej www.ehic.ie Po wybraniu opcji „card renewal” system zapyta nas o podanie 10-cio cyfrowego numeru obecnej karty. Po jej weryfikacji (sprawdzenie naszych danych teleadresowych i numeru PPS) wystarczy potwierdzić wysyłkę i już za kilka dni nowa karta powinna znaleźć się w naszej skrzynce pocztowej. Jeśli nie mamy dostępu do Internetu, można wypełnić papierowy wniosek o nową kartę. Wnioski dostępne są w lokalnych oddziałach Health Office. Karta jest całkowicie bezpłatna i służy do potwierdzenia naszych uprawnień do świadczeń zdrowotnych. Można dzięki niej leczyć się we wszystkich krajach Unii Europejskiej w trakcie odbywanych przez nas podróży na takich samych zasadach jak obywatele danego państwa. Karta ta powinna wiec stać się nieodzownym elementem wyposażenia naszego portfela w trakcie jakiejkolwiek podróży zagranicznej.