Tematy związane z mieszkaniem
Mimo, że ulga z tytułu wynajmowania mieszkania należy się każdemu podatnikowi w Irlandii, jedynie nieco ponad 50% Polaków o nią wystąpiło do Revenue. Jeśli więc jej jeszcze nie posiadasz, warto wypełnić prosty formularz i otrzymać “na rękę” od 360 do 1440 euro na rok.
Ulga z tytułu wynajmowania mieszkania (Rent Relief) nie jest przyznawana automatycznie. Revenue bowiem nie wie, czy mieszkamy we własnym, czy wynajmowanym mieszkaniu. Nie może więc nam przyznać ulgi automatycznie i dlatego należy o nią wystąpić. Aby otrzymać zwrot części pieniędzy przeznaczanych na wynajem należy wypełnić prosty document, w którym wskazujemy miejsce zamieszkania w wynajmowanym mieszkaniu, dane osobowe landlorda (wraz z jego numerem PPS) oraz kwotę przeznaczanych na wynajem pieniędzy. Ulga mieszkaniowa przysługuje każdej zamieszkującej w wynajmowanej nieruchomości osobie. Nie jest prawdą, iż może ją dostać jedynie główny wynajmujący (tak jest tylko z ulgą za wywóz śmieci) i nie jest prawdą, iż mogą ją dostać tylko osoby wpisane na umowie wynajmu. Każda osoba, o której landlord wie (niezależnie od faktu figurowania na umowie najmu), że zamieszkuje w jego posesji, ma prawo do takiej ulgi I powinna o nią we własnym interesie wystąpić. Kwoty zwrotów są zależne od wieku i stanu cywilnego osoby wynajmującej mieszkanie (lub jego część). Najmniejszy zwrot otrzymają osoby samotne w wieku poniżej 55 lat, a najwyższy – osoby pozostające w związku małżeńskim w wieku powyżej 55 lat. O ulgę mieszkaniową można się ubiegać również wstecznie (o czym mało kto wie). Jeśli więc mieszkamy w wynajmowanej posesji od dwóch lat i do tej pory nie występowaliśmy o ulgi, zostaną one nam przyznane za wszystkie poprzednie lata zamieszkiwania w Irlandii. Przyznana ulga jest doliczana do naszych standardowych ulg posatkowych i o jej część (tygodniową lub miesięczną) jest podnoszona nasza wypłata. Jeśli roszczenie dotyczy lat ubiegłych. Revenue może zwrócić nam nadpłacony podatek przelewem, lub czekiem, albo podwyższyć dodatkowo ulgi w bieżącym roku, sprawiając, iż będziemy płacić niższe podatki.
Stawki ulg podatkowych z rytułu wynajmowania mieszkania obowiązujące w 2007 roku
wiek os. samotna os. Zamężna
do 55 lat 360E/rok 720E/rok
pow. 55 lat 720E/rok 1440E/rok
Wynajmując mieszkanie w Irlandii należy wziąć pod uwagę iż oprócz czynszu płaconego landlordowi będziemy ponosić również dodatkowe opłaty za media i należy się przygotować na wpłacenie depozytu.
Oprócz czynszu standardowymi opłatami ponoszonymi przez wynajmujących mieszkania są:
* opłaty za prąd
* opłaty za gaz
* opłaty za wywóz śmieci
Woda jest traktowana jako dobro publiczne i nie podlega opłatom.
Czasami niektórych z tych opłat można uniknąć jednak musi być to zapisane w umowie wynajmu (spotykane są przypadki w których np. prąd lub gaz jest wliczony w cenę mieszkania).
Opłaty wnosi się z góry najczęściej za okresy miesięczne. Stawki tygodniowe zdarzają się rzadziej i głównie w mieszkaniach nie podlegających zapisom "Tenant Law".
Należy pamiętać iż wg prawa irlandzkiego landlord ma prawo poprosić o wpłacenie depozytu i w 99% przypadków ta praktyka jest stosowana.
Depozyt ma z reguły wartość 1-miesięcznego czynszu i jest płatny z góry wraz z pierwszym czynszem.
Depozyt jest zwracany po wygaśnięciu umowy wynajmu w kwocie wpłaconej przez wynajmującego lub pomniejszonej o wartość szkód wyrządzonych w mieszkaniu.
Jedną z najdziwniejszych rzeczy z jakimi możemy się spotkać w Irlandii jest fakt, iż rachunki za telefon, czy za gaz są dla Irlandczyków ważniejszym potwierdzeniem adresu, niż np. irlandzkie prawo jazdy.
W Irlandii nie są wydawane dowody osobiste, a w paszportach nie ma wpisywanego adresu. Wzięło się to stąd, iż irlandzkie prawo nie zakłada obowiązku meldunkowego, tak więc de facto żaden z obywateli tego kraju nie ma stałego, oficjalnego adresu zamieszkania. Jedynym irlandzkim dokumentem zawierającym zdjęcie obywatela i jego adres jest prawo jazdy. Niestety dokument ten nie jest traktowany jako potwierdzenie adresu zamieszkania, gdyż nie ma obowiązku jego wymiany w przypadku zmiany miejsca zamieszkania. Pojawia się więc problem w jaki sposób potwierdzić fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem skoro nie ma oficjalnego dokumentu potwierdzającego fakt zamieszkiwania. Irlandczycy rozwiązali ten problem poprzez nadanie korespondencji statusu dokumentu potwierdzającego adres zamieszkania. Wyszli bowiem z założenia, że skoro korespondencja została odebrana przez daną osobę (posiadającą jakikolwiek dokument ze zdjęciem i imieniem i nazwiskiem), to adres zawarty na korespondencji urzędowej jest aktualnym adresem zamieszkania. A więc mamy w Irlandii sytuację, w której rachunek telefoniczny czy wyciąg z banku jest oficjalnym potwierdzeniem adresu. Dla nas Polaków może się to wydawać dziwne (zresztą jak wiele innych dziwnych - dla przyjeżdżających na wyspy osób - rzeczy), ale dla Irlandczyków jest to stan normalny i nikt nawet nie myśli poważnie o wprowadzeniu rzeczywistych irlandzkich dowodów osobistych.
Wynajem mieszkania
Wynajem mieszkania Po przyjeździe do Irlandii dobrze jest najpierw wynająć mieszkanie, zanim jeszcze zdecydujesz, czy chcesz tu zostać na stale.
Jeśli właśnie przyjechałeś do Irlandii, szukanie miejsca zamieszkania może być wyzwaniem. Ilość oraz różnorodność mieszkań do wynajęcia zależy zazwyczaj od regionu, w którym chcesz zamieszkać. Większe miasta mają zwykle szerszą i bardziej zróżnicowaną cenowo ofertę niż małe miasteczka i wioski. Z drugiej jednak strony, ceny wynajmu poza większymi terenami miejskimi są przeważnie niższe.
Ogłoszenia, strony internetowe
Dobrym źródłem szukania mieszkania, pokoju lub domu są rubryki wynajmu zamieszczane w dziennikach lokalnych oraz poświęcone temu strony internetowe. Ponieważ mieszkania w Irlandii są dobrem poszukiwanym, postaraj się kupić gazetę jak najwcześniej rano i natychmiast skontaktuj się z autorem ogłoszenia. Informacje o mieszkaniach do wynajęcia możesz również znaleźć na witrynach sklepowych i tablicach ogłoszeń w szkołach. Niektóre lokale, zwłaszcza gdy są wynajmowane za pośrednictwem agenta nieruchomości, będą oznaczone na zewnątrz znakiem “To Let”.
Korzystanie z usług agencji wynajmu/agentów nieruchomości
Wielu agentów nieruchomości pośredniczy również w wynajmie posesji. Pobierają oni prowizję z chwilą podpisania umowy i zazwyczaj nie powinna ona przekraczać równowartości tygodniowego czynszu.
Agencje wynajmu są organizacjami komercyjnymi, które mogą żądać zapłaty za pomoc w znalezieniu lokum. Najczęściej handlują one droższymi mieszkaniami, od tych które są oferowane w ogłoszeniach prasowych. Agentów nieruchomości można znaleźć w książce telefonicznej lub spisie firm (tzw. Golden Pages). Jeśli już zdecydowałeś się na rejon, w którym chciałbyś zamieszkać, powinieneś pytać w agencjach tam właśnie zlokalizowanych. Znajdują się one zwykle przy głównej ulicy.
Większość lokali do wynajęcia jest nieumeblowanych, z wyjątkiem wyposażenia kuchni i pralni oraz rzeczy takich jak zasłony czy dywan. Popyt na dobrej jakości mieszkania jest duży. Znalezienie odpowiedniego lokalu może trochę potrwać, więc jeśli już je znajdziesz, musisz szybko podjąć decyzję.
Gdzie szukać
Kolumny “To Let” w gazetach codziennych, zwłaszcza czwartkowych i sobotnich, to dobry początek. Powinieneś dzwonić odpowiednio wcześnie, ponieważ najlepsze mieszkania/pokoje są rozchwytywane.
Oglądając mieszkanie lub dom
dokładnie obejrzyj mieszkanie, zanim podejmiesz decyzję. Poniższe pytania kontrolne mogą się okazać pomocne:
- Czy są jakiekolwiek oznaki wilgoci?
- Czy okna się otwierają?
- Jakie zabezpieczenia są dostępne (tj. Blokada okna, alarm przeciwwłamaniowy)
- Czy jest alarm przeciwpożarowy i czy działa?
- Kto płaci za ogrzewanie? W jakich godzinach ono działa i kto to kontroluje?
- Czy ciepła woda jest zawsze dostępna, czy tylko w określonych godzinach?
- Czy kuchenka i lodówka są czyste i dobrze funkcjonują?
- W jakim stanie jest Łazienka?
- Czy musisz dzielić łazienkę, a jeśli tak, to z iloma osobami?
- Czy jest miejsce na rower, parking itd.?
- Jak daleko jest najbliższa linia autobusowa lub inny Środek transportu?
- Jaka jest dostępność sklepów i punktów usługowych?
Depozyt
właściciele posesji (tzw. Landlords) wymagają zazwyczaj wniesienia depozytu, który może być równowartością tygodniowego lub miesięcznego czynszu. Upewnij się, że otrzymałeś potwierdzenie wpłaty depozytu. Możesz utracić depozyt gdy:
- Wyprowadzisz się bez odpowiedniego wypowiedzenia lub przed ustalonym terminem wygaśnięcia umowy;
- Spowodujesz szkody nie wynikające ze zwykłego użytkowania;
- Odejdziesz, nie płacąc należnych rachunków lub czynszu.
Większość właścicieli wymaga od lokatorów zapłaty kaucji, która jest zwykle równowartością dwu lub czterotygodniowego czynszu. Właściciel przedstawia formularz umowy, który oboje powinniście wypełnić i podpisać. Właściciel zobligowany jest także do zdeponowania formularza wraz z twoim czekiem.
Depozyt zostanie ci zwrócony z chwilą opuszczenia lokalu, o ile nie zalegasz z płatnością czynszu i nie spowodowałeś żadnej szkody. W przypadku szkody część lub cała kaucja zostanie przeznaczona na jej naprawę. Jeśli złożysz wypowiedzenie, właściciel skontroluje lokal, aby upewnić się, że nie spowodowałeś żadnej szkody. Jeśli nie możesz dojść z nim do porozumienia w sprawie zwrotu kaucji, skontaktuj się z:
Threshold,
21 Stoneybatter,
Dublin 7
Tel.: (01) 6786 096
Zanim zgodzisz się na wysokość czynszu
Upewnij się, że stać cię na opłacanie czynszu. Bądź Świadomy swych praw i obowiązków. Właściciel jest zobowiązany zapewnić ci mieszkanie spełniające pewne minimalne standardy. Jeśli właściciel zaproponuje ci ustaloną, sześciomiesięczną lub roczną długość trwania umowy, nie zgadzaj się, dopóki nie jesteś pewien, że na pewno chcesz zostać tak długo. Jeśli bowiem wyprowadzisz się przed upływem z góry ustalonego terminu, możesz utracić depozyt.
Spis mienia
ważną czynnością jest spisanie wraz z właścicielem wyposażenia mieszkania. Należy również opisać stan, w jakim obecnie znajduje się lokal. Na przykład, jeśli Ława kuchenna jest przypalona, musi to zostać zanotowane w celu uniknięcia odpowiedzialności po zakończeniu umowy. Powinieneś także ustalić i sporządzić z właścicielem listę mebli i urządzeń, co pozwoli uniknąć nieporozumień w trakcie i po zakończeniu wynajmu. Jeśli są jakiekolwiek oznaki szkód wyrządzonych przez poprzednich lokatorów, upewnij się, iż zostało to zanotowane. W przypadku zaległych napraw, poproś właściciela, aby zadeklarował na piśmie, że to on je przeprowadzi.
Rodzaje wynajmu/Umowy wynajmu
sporządzenie umowy leży w gestii właściciela. Umowa najmu stanowi o jego warunkach. Powinna być ona napisana przystępnym językiem, a najemca nie powinien podpisywać umowy, która nie jest dla niego zrozumiała. Zarówno właściciel jak i najemcy podpisują umowę, zatrzymując po jednej kopii. Elementy umowy sprzeczne z ogólnym prawem nie są obowiązujące. Dla przykładu, nie ma mocy zgoda na miesięczny okres wypowiedzenia w stosunku do najemcy, gdyż, zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami, przysługuje mu okres 42 lub 90 dni zależnie od sytuacji. Właściciel nie może wymuszać tego, co jest niezgodne z przepisami, a lokatorzy nie powinni rezygnować ze swoich ustawowych praw.
Umowa najmu musi zawierać:
- Dane osobowe oraz adres właściciela i najemcy, a także adres wynajmowanej posesji;
- datę podpisania umowy;
- datę rozpoczęcia umowy;
- Adresy do korespondencji zarówno właściciela jak i najemcy (powinien to być adres stały np.: członka rodziny lub przyjaciela);
- kwestię nieletności najemcy;
- wysokość depozytu
- wysokość czynszu oraz częstość płatności;
- Adres lub rachunek bankowy, na który będzie przekazywany czynsz
- Ewentualne wynagrodzenie agenta nieruchomości lub radcy prawnego
- odpowiedź na pytanie czy najemca ma płacić za zużycie wody
- Spis mienia (np. oświetlenie, firany, piekarnik, pralka)
- datę wygaśnięcia umowy - w przypadku umowy na czas określony
Umowa może dodatkowo zawierać:
- ilość osób, które mogą mieszkać w lokalu
- Zakaz wprowadzania zmian w wyglądzie lokalu
- Zakaz podnajmu, odstąpienia najmu osobom trzecim
- kwestię palenia tytoniu
- kwestię trzymania zwierząt domowych
Naprawy, utrzymanie, minimalne standardy fizyczne
Właściciel, władze lokalne lub spółdzielnia mieszkaniowa mają obowiązek prawny zapewnienia, że twoje mieszkanie spełnia pewne minimalne standardy fizyczne. Właściciel musi:
- zapewnić niezbędną solidność domu z odpowiednim stanem dachu, podłóg, stropu, Ścian oraz schodów i że dom nie jest narażony na wilgoć czy gnicie
- zapewnić zlew z ciepłą i zimną wodą.
- zapewnić łazienkę lub prysznic i toaletę. Jeśli wynajmujesz kawalerkę lub pokój, właściciel musi zapewnić, że na każde dwa pokoje przypada co najmniej jedna toaleta i Łazienka/prysznic. Tylko w przypadku czterech osób mieszkających w czterech oddzielnych pokojach mogą one dzielić jedną toaletę i łazienkę/prysznic.
- zapewnić urządzenia do ogrzewania pomieszczeń, w co wliczają się również kominki
- zapewnić możliwość instalacji sprzętu do gotowania oraz warunki do higienicznego przechowywania żywności.
- zagwarantować, że urządzenia elektryczne i gazowe są bezpieczne i w dobrym stanie
- zagwarantować odpowiednią wentylację każdego pomieszczenia oraz naturalne i sztuczne oświetlenie.
- utrzymać czystość wszystkich pomieszczeń wspólnych, użytkowanych przez więcej niż jedno gospodarstwo domowe.
- zapewnić dobry stan powierzchni niezamieszkałych takich jak: piwnice, przybudówki, dziedziniec, podwórze.
Umowa najmu reguluje, które naprawy leżą w gestii lokatorów. Generalnie, lokator jest odpowiedzialny za wystrój wnętrza, naprawę uszkodzonych okien i instalacji, podczas gdy właściciel, władze lokalne i spółdzielnie mieszkaniowe odpowiadają za wygląd zewnętrzny budynku, jego utrzymanie i poważniejsze remonty strukturalne. Jeśli jesteś prywatnym lokatorem i uważasz, że twoje mieszkanie jest poniżej standardu lub twój właściciel odmawia przeprowadzenia remontów wynikających z powyższej listy, masz prawo zwrócić się do władz lokalnych, by te zmusiły go do przestrzegania standardów.
Musisz być jednak Świadomym, że, jeśli zwrócisz się ze skargą do władz, ponieważ uważasz, iż twoje mieszkanie jest poniżej standardu i jesteś najemcą okresowym, właściciel może zemścić się składając ci wypowiedzenie. Nieprzestrzeganie minimalnych standardów jest zagrożone karą do €1270 plus dodatkowe €127 za każdy dzień trwania niezadowalającego stanu. Skontaktuj się ze swoimi władzami lokalnymi, jeśli twoje mieszkanie nie spełnia minimalnych standardów.
Ubezpieczenie
Ubezpieczenie zawartości jest ważne dla wynajmujących, gdyż może ono pokrywać zarówno dobytek domowników, jak i odpowiedzialność prawną za powstałe w drodze wypadku szkody materialne w wynajmowanym lokalu. Może także pokrywać koszt czasowego lokalu zastępczego, jeśli w wyniku nagłego wypadku twój lokal nie nadaje się do zamieszkania.
Rodzaje wynajmu w Irlandii
Są dwa główne rodzaje wynajmu oferowane najemcom przez właścicieli
- Najem na czas nieokreślony (a periodic tenancy);
- Najem na czas określony (a lease)
jeśli nie podpiszesz umowy o ściśle określonym czasie trwania, która stanowi, że właściciel nieruchomości(landlord) wynajmuje tobie mieszkanie lub dom na określony okres, wtedy jesteś najemcą na czas nieokreślony. Jest jeszcze jeden stosunkowo rzadki typ najmu zwany “controlled tenancy”. Tego typu najemca, zwykle osoba starsza, wynajmuje swój dom - pozostający bez wyposażenia przez wiele lat - za niewielki czynsz. Obecny lokator może odziedziczyć najem po takiej osobie. Udowodnienie, że najem jest typu “controlled tenancy” jest bardzo skomplikowane i należy w takim przypadku szukać specjalistycznej porady. Trzeba być pewnym co do swojej sytuacji, bowiem jeśli mamy do czynienia z “controlled tenancy”, to możemy pozostać w mieszkaniu do końca życia.
Najem na czas nieokreślony
wynajmując mieszkanie na czas nieokreślony, płacisz czynsz każdego tygodnia, lub w przypadku wynajmu miesięcznego, raz w miesiącu. Właściciel może podnieść wysokość czynszu o dowolną kwotę i w dowolnym czasie. Jeśli płacisz tygodniowo, o wzroście czynszu musisz zostać poinformowany z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem. Jeśli nie stać cię na dodatkową kwotę czynszu, a właściciel nalega byś zapłacił, możesz w tym czasie odejść. Ten przypadek wynajmu, uprawnia właściciela do eksmisji w każdym momencie bez konieczności podania powodu, o ile uczyni to zgodnie z procedurą.
Najem na czas określony
Umowa na czas określony może być zawarta na dowolny okres czasu. Może on wahać się od niespełna sześciu miesięcy do roku albo więcej. Umowa stanowi na piśmie, jak często będzie płacony czynsz. Zawiera także inne warunki. Niezwykle ważnym jest, abyś upewnił się, że rozumiesz warunki umowy, zanim ją podpiszesz. Umowa na czas określony jest kontraktem pomiędzy tobą a właścicielem i będzie zawierać ważne informacje odnośnie warunków wynajmu.
W trakcie trwania umowy, właściciel nie może podnieść czynszu chyba, że wynika to z konkretnego warunku umowy. Jeśli roczna wysokość czynszu z tytułu wynajmu nieruchomości mieszkalnych przekracza €19.050, obciążany jest on specjalnym podatkiem (tzw. Stamp duty). Zapłata leży w twojej gestii i powinna zostać wniesiona do urzędu skarbowego (Revenue Commissioners). Jeśli podpisujesz umowę razem z innymi, (to znaczy dzielisz mieszkanie i wynajmujesz z innymi osobami), każde z was staje się odpowiedzialne za całość czynszu, tak więc jeśli twoi współnajemcy nie są w stanie zapłacić swojego udziału, możesz być prawnie zobowiązany do zapłaty całości. W czasie trwania umowy możesz zostać eksmitowany, tylko jeśli naruszyłeś jej warunki. Gdy tak uczyniłeś, np.: nie zapłaciłeś czynszu, właściciel może cię wyeksmitować z użyciem odpowiedniej procedury. Wraz z zakończeniem umowy, właściciel ma prawo do eksmisji bez podania powodu, jeśli tylko zachowa odpowiednią procedurę.