Rozpoczęcie postępowania sądowego z pracodawcą w przypadku konfliktu dotyczącego praw pracy, lub nieprawidłowo naliczanych wynagrodzeń może być dość kosztowne. Przed udaniem się do sądu warto więc skorzystać z opcji instytucji polubownej, którą jest w Irlandii Rights Commissioner.

Instytucja Rights Commissioner ‘a (nazwijmy go Egzekutorem Praw) bazuje na postanowieniach rządowej Komisji d/s relacji pracowniczych. Głównym zadaniem tej instytucji jest rozwiązywanie w sposób polubowny konfliktów pracowniczych i pozasądowe egzekwowanie praw wykikających z przepisów Kodeksu Pracy.
Główne przepisy prawne których przestrzegania pilnuje Rights Commissioner to Ustawa o Niesłusznych Zwolnieniach, Ustawa o Ochronie Kobiet Ciężarnych, Ustawa o Wynagrodzeniach, Ustawa o Wysokości Minimalnej Płacy, Ustawa o Ochronie Pracowników, Ustawa o Organizacji Czasu Pracy i Ustawa o Zasadach Bezpieczeństwa Pracy.
Right Commisioner najczęściej otrzymuje wnioski o rozpatrzenie sporów pracowniczych związanych z zasadami wypłacania wynagrodzeń, ich wysokości, oraz czasu pracy pracowników.
Wniosek o rozpatrzenie konfliktowej sprawy może złożyć zarówno pracownik, jak i reprezentująca go organizacja związkowa. Przed złożeniem wniosku o przeprowadzenie postępowania ugodowego należy jednak wyczerpać wszelkie możliwości rozwiązania konfliktu vezpośrednio z pracodawcą oraz poinformować go o zamiarze złożenia wniosku do Rights Commissioner’a.
Po wpłynięciu wniosku o rozpoczęcie postępowania ugodowego do Biura “Egzekutora Praw” przeprowadzenie sprawy jest przydzielane jednemu z pracowników biura. Oznacza to, że sprawę będzie prowadzić jedna, wyznaczona w tym celu osoba. Przesłuchania przeprowadzane przez wydelegowanego urzędnika są przeprowadzane w sposób nieformalny i całkowicie prywatny. Urzędnika obowiązuje zasada zachowania tajemnicy zawodowej, więc jakiekolwiek zeznania złożone podczas postępowania nie mogą być wykorzystane w sądzie przeciwko żadnej ze stron. Urzędnik ma za zadanie przeprowadzić postępowanie, wysłuchać obu stron oraz pozwolić na wynianę komentarzy do składanych przez strony oświadczeń.
W zależności od przedmiotu prawnego sprawy urzędnik Biura Rights Commissioner wydaje na zakończenie postępowania rekomendacje, lub decyzje. Wszelkie decyzje i rekomendacje wydane przez tą instytucję są prawnie wiążące dla obu stron, chyba że zostały wydane na podstwaie Ustawy o Stosunkach Przemysłowych (te decyzje nie są w pełni wiążące). Jeśli w trakcie postępowania ugodowego strony nie są w stanie dojść do porozumienia, a urzędnik nie może wydać prawomocnej decyzji, wówczas zostaje wydana rekomendacja, która jest wysyłana do zainteresowanych stron.
Od decyzji, czy rekomendacji Egzekutora Praw można się odwołać do Trybunału Praw Pracownika.
Jeśli uważamy więc, że nasz konflikt z pracodawcą nie może zostać rozwiązany na drodze bezpośrednich negocjacji, warto wiedzieć jak wygląda procedura składania wniosków do Rights Commisioner’a o przeprowadzenie postępowania. Wniosek o przeprowadzenie przesłuchania należy złożyć na piśmie na formularzu dostępnym w siedzibie Rights Commisioner, lub na stronie internetowej www.lcr.ie Na złożenie wniosku mamy 6 miesięcy od daty złamania (lub podejrzenia o złamanie) przepisów prawa. Wnioski muszą być podpisane i dostarczone do siedziby biura, która się mieści przy Haddington Road, Dublin 4. Wiele konfliktów pracowniczych jest rozwiązywanych przez to biuro bardzo szybko, więc jeśli jesteśmy zmuszeni do walki o swoje prawa, warto skorzystać z tej bezpłatnej dla pracownika procedury.